"Thưa cô tại sao lại có những chuyện như vậy?"

By Trần Thứ

 

"Thưa cô tại sao lại có những chuyện như vậy?"

      Xưa nay nhắc tới việc viết thư gửi thầy cô giáo của mình hầu như mỗi người trong chúng ta thường quan niệm đó là dịp bày tỏ tình nghĩa và lòng tri ân. Vậy mà lá thư dưới đây lại ít liên quan đến điều chúng ta quen nghĩ thậm chí với bạn đọc vẫn giữ thói quen cố hữu khi nghĩ về “đạo thày trò” sẽ dễ bị “sốc” sau khi đọc xong.

   Giả dụ bạn là người nhận lá thư liệu bạn có trả lời liệu bạn có bớt chút thời gian đọc lại để ngẫm ngợi hay bạn sẽ nổi giận để viết bài giảng giải về đạo lý hoặc biện minh?

    Mọi khả năng đều có thể xảy ra và hàng triệu triệu trẻ em và lớp lớp học sinh cũng đang cần bạn lên tiếng. Còn trong đôi lời gửi Tòa soạn báo Văn nghệ Thái Nguyên tác giả của lá thư lại coi đây là một đối thoại thế hệ là sự lên tiếng từ nỗi bức xúc. Bởi dường như lâu nay phía sau của công việc dạy và học môn Văn vẫn tồn tại nhiều sự thật thắt ngặt lương tri mà hệ lụy như không còn nằm trong phạm vi quan hệ thầy - trò vì có liên quan tới việc đào tạo con người.

 .

 "THƯA CÔ VÌ SAO LẠI CÓ NHỮNG CHUYỆN NHƯ VẬY?"

 

Phạm Thị Mẫn

   Ngày... tháng... năm...

  Cô kính yêu của em!

  Chắc cô sẽ ngạc nhiên khi nhận và đọc xong lá thư này. Em nói như thế phần vì chưa bao giờ em viết thư gửi cô phần vì những điều em viết ra có thể sẽ làm cô rơi nước mắt hoặc cô sẽ phẫn nộ vì tội bất kính của đứa học trò hỗn hào hoặc cô sẽ giận run người. Vâng dù thế nào em cũng xin chấp nhận và không vì thế mà em vơi hao sự kính trọng và lòng biết ơn đối với cô.

  Thưa cô em đã từng được sống trong những bài giảng văn của cô. Em đã thấy mỗi khi nói về nỗi đau của con người cô đều nghẹn lời mắt rưng rưng lệ. Em đã thấy Con Người là một khái niệm chứa đựng trong đó bao điều lớn lao và đau khổ mà vì nó cô của em đã tận tụy sống tận tụy đem tình thương yêu tới lũ trò nhỏ và cũng từng nhận về mình bao hệ lụy. Em đã chứng kiến cô tự hào và vui sướng như thế nào khi có bạn trong lớp em là người thành đạt. Em cũng đã chứng kiến cô đau buồn ra sao khi một đứa trong chúng em sống chưa ra sống. Em thầm cảm ơn số phận đã cho em được gần cô được học cô và qua cô để tìm thấy những điều mà không phải môn học nào cũng có thể mang tới cho em như môn Văn.

      Đến hôm nay em vẫn còn nhớ hồi ấy để giảng bài bài: “Phong cách Hành chính” cô chuẩn bị tỉ mỉ đủ các loại giấy tờ văn bản để làm cho giờ học sinh động một giờ trả bài chất lượng. Rồi cô cân nhắc từng lời trước khi đặt bút ghi lời phê vào mỗi bài văn của chúng em. Giờ trả bài của cô bao giờ cũng giàu kịch tính và học sinh thì rất nhớ lỗi để rút kinh nghiệm cho lần sau. Trong một số bài học ứng dụng chúng em được thảo luận nêu ý kiến diễn kịch... Có khi tranh cãi như mổ bò có khi thẹn thò vì không dám diễn đoạn Pênêlôp quàng tay ôm lấy cổ chồng. Ôi cái tuổi học trò vụng dại!... Cứ như vậy cả cô và trò đã ngất ngưởng cùng Nguyễn Công Trứ chiến đấu rồi hi sinh cùng người nghĩa sĩ Cần Giuộc khóc Dương Khuê cùng Nguyễn Khuyến thương bà Tú cùng Trần Tế Xương...

     Nhưng cô ơi ở đời nhiều khi không biết thế nào là hay. Nếu như được ở bên cô là một niềm hạnh phúc và học môn Văn cô dạy em đã giúp em thi đậu Đại học với điểm số cao thì những ngày học môn Văn cũng là thời gian em phải chứng kiến nhiều việc mà lẽ ra ở tuổi học trò chúng em chưa nên biết. Em đã suy nghĩ rất nhiều và thấy rằng mình không thể im lặng lâu hơn được nữa. Em không muốn giả tạo với chính mình vì em hi vọng sẽ được một chút gì cho môn Văn yêu quí của chúng ta. Có thể cô sẽ trách em “Tại sao không nói ra sớm hơn?” nhưng em tin cô sẽ không đặt ra câu hỏi đó mà chia sẻ với em. Bởi trước đây em chỉ là một đứa học trò và không biết điều gì sẽ đến với em nếu những điều em viết dưới đây được công bố ngay khi em còn ngồi trên ghế nhà trường?

      Thưa cô em phải nói thực là dù vẫn biết cô là một giáo viên giỏi nhưng không rõ tại sao với nhiều bạn trong lớp em giờ Văn thường là giờ buồn ngủ. Buồn ngủ lắm cô ạ dù thương cô nhưng cơn buồn ngủ của tuổi mới lớn khiến chúng em không sao cưỡng lại được. Cô cũng biết và có lần cô đã lại gần bạn Nam dùng văn chương lay thật khẽ: “Tỉnh lại em ơi qua rồi cơn ác mộng!” làm cả lớp cười ồ. Riêng bạn Nam thì mắt đỏ quạch ngẩng lên ngơ ngác nhìn xung quanh rồi lại gục xuống. Với thầy cô khác có thể bạn ấy đã bị quát: “Dạy ra ngoài lấy nước rửa mặt!”. Nhưng có lẽ vì nghĩ đêm trước bạn Nam mất ngủ do phải học nhiều nhà bạn Nam ở xa phải dạy sớm ... nên cô chỉ nhẹ nhàng nhắc: “Thôi để cho bạn ấy ngủ thêm lát nữa lời cô nói như lời ru của mẹ đưa bạn ấy vào giấc ngủ êm đềm” và cả lớp lại cười. Lúc ấy em biết cô đã thỏa hiệp.

      Cô ạ một trong các lý do để chúng em buồn ngủ trong giờ Văn là do phải học quá nhiều. Mười ba môn học chính khóa cùng với các chương trình Hướng nghiệp Quân sự Phụ đạo học nghề luyện thi Tốt nghiệp luyện thi Học sinh giỏi... khiến thời gian biểu của chúng em chật cứng. Tính ra phải tới 19 môn đấy cô ạ. Đó là chưa kể để đạt được ước mơ vào Đại học thì lịch học thêm còn dày đặc hơn nữa khiến chúng em “không còn thở được”. Nghĩa là với học sinh lớp 12 ngày “chạy sô ba ca” là chuyện thường tình. Mà môn nào thầy cô cũng yêu cầu: “Phải học! Phải học!”. Yêu môn Văn và kính trọng cô nhưng nay nghĩ lại em thấy áp lực như vậy mà cái đầu bé nhỏ của chúng em không “nổ tung” thì mới là chuyện lạ! Chúng em đã phải học như “cái máy” học như để “nhồi nhét” vào đầu thì còn đâu thời gian cảm thụ nghiền ngẫm tác phẩm văn học? Còn vì tình yêu văn chương nếu chúng em cất lên tiếng nói thật suy nghĩ thật của bản thân trong cảm thụ tác phẩm thì có khi sẽ tự làm khổ mình. Bởi chắc chắn tiếng nói thật suy nghĩ thật đó không trùng khớp với những bài văn mẫu với những “ba rem” mà thầy cô đã chuẩn bị sẵn. Và hình như đôi lúc thầy cô đã quên điều từng truyền dạy chúng em rằng: “Văn chương phải khơi những nguồn chưa ai khơi và sáng tạo những gì chưa có...”.

       Em nhớ cô đã dạy thật hay trích đoạn Thề nguyền ngợi ca một cô Kiều dám “xăm xăm băng lối vườn khuya một mình” đến tự tình với Kim Trọng và họ đã ở bên nhau cho đến sáng. Khi cô nói đến đó có bạn đã thì thầm: “Thế mà không có con!”. Em thì lại nghĩ dù ở thời nào cũng không có cha mẹ nào đồng ý cho con gái mình chủ động đến nhà bạn trai như vậy. Rồi khi trong giờ Văn thầy cô dạy chúng em về đức hi sinh của người đàn bà miền biển. Chị ấy biết chấp nhận đớn đau từ những trận đòn dữ dội của người chồng chỉ để nhìn thấy đàn con được ăn no. Thày cô còn bênh vực lão đàn ông vũ phu rằng anh ta chỉ là nạn nhân của hoàn cảnh. Vì đói khổ không lối thoát nên ngày nào anh ta cũng lôi vợ mình ra đánh. Sao lại có thể oan ức như vậy? Giờ là thế kỉ nào rồi? Giải phóng phụ nữ ở đâu? Quyền con người ở đâu? Rồi trong bài giảng Về luân lý xã hội... cô khen ngợi cách đặt vấn đề trực diện bộc lộ quan niệm tư tưởng của một nhà Nho uyên bác sắc sảo thức thời: “xã hội luân lí trong nước ta tuyệt nhiên không ai biết đến”. Và cô đưa ra một loạt dẫn chứng: “dân ta quen phải ai tai nấy ai chết mặc ai cháy nhà hàng xóm bình chân như vại đèn nhà ai nhà nấy rạng chỉ nghĩ đến sự yên ổn của riêng mình bất công cũng cho qua”. Em ngồi nghe và nghĩ nói như thế e có vơ đũa cả nắm hay không? Dù chỉ là một học sinh lớp 12 nhưng qua tìm hiểu em đã lờ mờ nhận thấy chúng ta đã đi từ cực đoan này đến cực đoan khác. Chương trình cũ hầu như chỉ một “tông” ca ngợi chương trình mới lại yêu cầu chúng em tiếp cận một loạt vấn đề gai góc. Chúng em không dám cãi vì cô nói rất say sưa nhưng ngồi dưới nghe thì chúng em chưa phục. Vâng thưa cô còn bao điều nhức nhối mà em muốn gửi đến cô và không biết trang giấy này có nói hết.

       Lên đến lớp 12 chúng em không còn thời gian để mê mải cùng Đam-san đi bắt “Nữ thần Mặt trời” hay cùng Chí Phèo “say” bên Thị Nở... Và chúng em liên tục phải nghe để chép nhìn máy chiếu và chép. Cô ngồi ghế đung đưa chân và đọc những con chữ từ một thế giới vô hình xa xăm nào đó. Còn chúng em thì chép lia lịa chép mà nhiều khi chẳng biết mình đang chép cái gì? Chép để khỏi bị cô phạt chép để yên tâm khi thi cử có cái để ôn nếu thuận tiện thì có cái để mà... “quay”! Lúc có người “dự giờ” cô vẫn bày biện đủ mọi thứ nhưng khi chỉ còn có cô trò mình cô lại tiếp tục... đọc và chúng em chép. Đơn giản là nếu cô không đọc cho chép thì chúng em không thể làm được bài. Và thế là điều thầy cô dạy: “các em phải là những ngọn đèn tự sáng lối học nhồi nhét nặng về đổ đầy kiến thức đã cũ kĩ lắm rồi” trở thành một sáo ngữ hơn là lời răn dạy có ý nghĩa thực hành. Một vài bạn không thích đi theo lối mòn suy nghĩ và diễn đạt phá cách thì nhận được lời phê: “Bài của em thể hiện tư duy độc lập nhưng cần chú ý kiến thức cơ bản để đảm bảo yêu cầu thi cử”. Thế đấy cô ạ phải viết như khuôn mẫu mới dễ “ăn điểm”. Vì đáp án dài đến 3 4 trang qui định chi li kiến thức cần có phần ghi chú bao giờ cũng nói rõ: “Học sinh có thể trình bày theo ý riêng”. Nhưng cái “ý riêng” liệu có ý nghĩa gì trước các bài văn mẫu? 

      Có lúc vô tình cô từng kể về một bài thi làm đầy đủ cả ba câu chỉ được 2 điểm và cô nói đùa: “Chắc vị giám khảo này say rượu!”. Sau này phúc tra lại bài ấy lại được 7 điểm như thế là chênh lệch đến 5 điểm phải không cô? Trong khi chỉ thiếu nửa điểm đã đủ “chết” chúng em rồi. Về sau em còn biết nhiều chuyện “độc đáo” khác nữa như hai cô ở cùng tổ chuyên môn của một trường lớn mà chấm bài thi Đại học chênh lệch đến 6 điểm người chấm 3 người chấm 9 (!); thày P.T.L còn nêu rõ địa chỉ bài một bạn bị 3 điểm khi chấm vòng thứ nhất sau chấm chung được 10. Rồi sau đó bạn đã được đi học nước ngoài.

  Thưa cô vì sao lại có những sai lệch như vậy?

    Cô kính mến!

 ... Vì những sự lộn xộn đó nên thày cô phải dồn hết tâm lực cho việc dạy để chúng em... thi chứ không phải dạy để học! Chỉ cần lật trang cuối sách giáo khoa là chúng em thấy rõ các tác phẩm thuộc nội dung thi được ôn rất kĩ còn những bài không trong giới hạn ôn thi thì: “Các em ghi đầu đề thôi chúng ta tập trung vào những bài quan trọng!”. Lúc ấy chúng em thấy cô thật tâm lý vì đa số các bạn thi khối A B nên phải “ưu tiên” thời gian cho các môn tự nhiên. Ban Khoa học Xã hội của mình gần như bị triệt tiêu rồi! Nhưng em thì thấy đau lòng lắm cô ạ vì em tiếc cho môn Văn tiếc cho từng khắc từng giờ trôi đi oan uổng. Những môn không phải thi tốt nghiệp thì cô trò được ngồi “tâm sự”. Rồi ở “lớp chọn” các thày cô phải đầu tư cho đội tuyển ở lớp thường chỉ có các bạn yếu được quan tâm. Thày cô chà xát thật kĩ những “phần tử” có khả năng làm trường hụt chỉ tiêu làm thày cô mất thành tích. Các bạn còn lại hầu như được “thả” (!).

        Thưa cô cuộc vận động “Nói không với tiêu cực” liệu có trở thành một khẩu hiệu trống rỗng hay không khi đã và đang có quá nhiều điều hoàn toàn không hay chút nào vây lấy chúng em từ học hành đến thi cử từ tiếp thu kiến thức đến sử dụng kiến thức? Trường học lẽ ra phải là nơi chúng em được học những điều tốt đẹp nhất thì tại đây sự giả dối vẫn ngang nhiên diễn ra không biết bao giờ mới chấm dứt?

        Giờ học ầm ầm như cái chợ vẫn được điểm 10 vì thày cô nể nhau. Một số thày cô thực tập lên lớp còn lúng ta lúng túng thậm chí dạy sai cả kiến thức nhưng nghe thày Hiệu trưởng công bố kết quả xếp loại thì vẫn thấy những thầy cô ấy đạt loại xuất sắc! Hàng ngày thày cô xa xả mắng học trò dốt nát nhưng cuối năm vẫn cứ 70% học lực khá giỏi 90% hạnh kiểm tốt tốt nghiệp vẫn 100%. Buổi lễ trọng nào chúng em cũng phải ngồi giữa trời nắng đến cả tiếng đồng hồ để chờ đại biểu. Chờ họ đến và lên diễn đàn nói những điều ít ai muốn nghe vậy mà chúng em vẫn phải liên tục vỗ tay để thể hiện lòng hiếu khách! Thày cô luôn dạy chúng em phải trung thực nhưng trước khi thi tốt nghiệp thày cô lại dặn phải gây thiện cảm với giám thị nếu là bạn trường mình thì phải “giúp đỡ” nhưng với trường ngoài thì tuyệt đối không để cho “người ta” nhìn bài. Tại sao lại thế hả cô? Và em lại phải xin lỗi cô khi nhắc lại điều em được nghe kể rằng khi đi thi thày cô cũng “quay cóp” làm y như những việc mà thày cô đã phê phán. Ngày nào đài báo rầm rộ chuyện thày Khoa ở Hà Tây được coi là “anh hùng chống tiêu cực” nhưng đến giờ thì thày còn tiêu cực hơn cả những người thày đã chống! Thế mà thày cô từng dạy em: “Điều gì mình không muốn làm cho mình thì đừng làm cho người khác!”.

   Sau ba năm học và thi thoảng trở lại trường em thấy càng ngày trường mình càng được xây dựng đàng hoàng to đẹp. Nhưng em thấy đắng lòng khi cảm nhận được mỗi viên đá lát mỗi vườn cây đều thấm đầy mồ hôi nước mắt. Năm nào phụ huynh cũng phải nộp thêm bao nhiêu khoản nào là chăm sóc vườn hoa cây cảnh làm sân thể thao xây hàng rào bảo vệ quét vôi ve lớp học mua quạt trần. Cuối khóa thì “ủng hộ” Hội đồng thi...Chưa nói ở trường nọ trường kia số tiền quĩ cho một năm hoạt động của cha mẹ và học sinh lên đến mấy trăm triệu. Đóng góp của phụ huynh thì nhiều thế mà thật lạ lùng - em nói điều này mong cô đừng cho là em quá chi tiết - đến một cái nhà vệ sinh sạch sẽ một chút cho tụi học trò chúng em nhà trường cũng không có nổi. Để đến nỗi cái việc cực chẳng đã là phải đi vệ sinh ở các khu WC không thể bẩn thỉu hơn đã luôn là nỗi ám ảnh kinh hoàng của biết bao nhiêu thế hệ học trò. Điều đáng buồn là chuyện "Wiliam Cường"này báo chí kêu hộ chúng em nhiều lắm nhưng các thầy cô dường như lại không mấy để tâm xem như chuyện vặt. Tại sao lại như vậy hả cô? 

       Chúng em không biết nhiều nhưng cô từng bảo rằng tiền phụ huynh “giúp đỡ” nhà trường nào có đáng kể gì. Ban Giám hiệu phải sấp ngửa đi “xin” các doanh nghiệp các nhà tài trợ. Và cũng vì thế nên năm nào lớp chọn cũng phải có vài suất “ngoại giao” dù điểm “đầu vào” của các bạn ấy còn thua xa điểm chuẩn. Nhập lớp rồi mấy bạn ấy được đi học mà không thèm học bỏ học và trốn học đi chơi điện tử như cơm bữa. Trong khi bao nhiêu bạn khát khao được đến trường chỉ vì điểm thi thấp mà đành rẽ cuộc đời sang ngả khác chấm dứt ước mơ học hành. Em còn nhớ trong buổi sinh hoạt lớp bạn Thành đề nghị chuyển toàn bộ số tiền mua quà mừng ngày 20-11 cho đồng bào miền Trung có bạn quát rất to: “Mày ngu thế!”. Bạn Thành bảo: “Em xem ti vi thấy người ta không có mì để ăn không có nhà để ở trường mình tổ chức 20-11 hoành tráng thế để làm gì?”. Cô lúng túng vài giây rồi từ tốn giải thích: “Việc nào ra việc ấy em ạ em muốn ủng hộ bao nhiêu cũng được còn đây là việc chung của trường mình không bỏ được”. Cô đã tìm ra “chìa khóa” giải quyết vấn đề vừa thỏa mãn ý kiến của học trò vừa không làm hao hụt phần “quà 20-11” của các thày cô. Vâng cô đã không nổi giận mà áp chế chúng em nhưng nếu chúng ta đồng lòng bớt chi tiêu lãng phí đi thì đã có người nghèo được giúp đỡ cô ạ.

       Còn một việc nữa mà nói ra có thể cô sẽ coi là “phạm thượng” vì liên quan đến sinh hoạt của thày cô. Nhưng xin cô hãy nghe em nói một lần. Nhà trường quy định học sinh đến trường phải ăn mặc giản dị mặc áo sơ mi có cổ bẻ không sử dụng điện thoại di động không ăn quà bánh nhưng trong giờ lên lớp em vẫn thấy không ít thày cô nghe điện thoại mang túi to túi nhỏ để giờ ra chơi ăn uống tùm lum. Nhiều thày cô vừa ăn vừa cười nói rất to phản cảm lắm cô ạ. Có một hôm vào giờ Văn cô T. dạy thay ở lớp mình. Cô rất xinh nhưng mặc áo hơi trễ có lúc cô cúi thấp xuống...làm mấy bạn nam ngồi bàn đầu khoái chí còn các bạn gái thì xấu hổ thay cho cô! Kinh khủng nhất là chuyện thày X. dạy toán quên không kéo khóa quần mấy bạn trai bịt miệng không dám cười. Nhận ra “sự cố” thày thản nhiên thò tay kéo đánh “roạt!” trước mặt học sinh và nói chửi: “Mẹ bố chúng mày thấy bố quên thì chúng mày phải nhắc chứ?”! Thày thật “vui tính”!?

        Thày cô vẫn nói với chúng em về mục tiêu giáo dục phát triển toàn diện nhưng nhiều khi thày cô lại không làm như thế. Nhiều bạn trong lớp mình không biết làm vệ sinh lớp học không cầm đến cái cuốc cái xẻng bao giờ...vì phụ huynh đã nộp tiền thuê lao động vệ sinh cả năm rồi. Trường tổ chức cắm trại nhưng không bạn nào biết làm cô lại chỉ đạo thuê tất từ thiết kế đến dựng trại nhổ trại “Để thời gian cô trò mình chơi cho sướng!”. Là giáo viên chủ nhiệm nhưng vì cô bận nên không có thời gian nghe hết tâm sự của chúng em. Cô có biết là ở lớp mình một số thày cô đã công khai gợi ý cho chúng em học thêm đến các lớp để phát tờ rơi quảng cáo? Giờ trên lớp thì thầy cô ấy dạy qua loa nếu chúng em không học thêm thì khó lòng thi đạt điểm cao được. Ban đầu một số bạn không đăng kí những lớp phụ đạo tại nhà như thế nhưng rồi khổ suốt cả năm. Thầy cô không nói gì nặng đâu ạ nhưng chỉ cần nhìn ánh mắt lạnh lùng nhận vài câu mát mẻ lỡ có lỗi thì bị chì chiết thế là đủ ức chế lắm rồi còn đâu tâm trí mà học? Ở lớp 10A6 bạn Tú gan lì nhất kiên quyết không theo lớp học thêm thì trong buổi học cuối kì I cô giáo chủ nhiệm đã đề nghị gặp riêng và không cần giấu giếm nữa: “Nếu em không theo được phong trào của lớp thì thôi gia đình nên cho em chuyển sang lớp khác!”. Bạn ấy ngồi khóc. Chúng em thương bạn lắm và bảo: Thôi cần gì đã thế thì chuyển đi! Nhưng rồi biết chuyển đi đâu hả cô? Lớp nào cũng thế thôi cùng một gầm trời này...rồi trường nào cũng vậy! Bạn Tú đành chấp nhận nộp tiền oan chỉ đến lớp ngồi cho cô điểm danh. Bạn không vào đầu thêm được chữ nào vì ở nhà đã có anh trai học ở trường chuyên dạy cho bạn rồi!

    Có thày cô còn “hướng dẫn” chúng em rằng: “Sau ba năm học dưới mái trường này các em như bầy chim đã đủ lông đủ cánh sắp bay xa chúng ta phải thể hiện niềm biết ơn với các thày cô biết ơn các bác bảo vệ lao công người phụ trách y tế học đường thày dạy quân sự cô dạy hướng nghiệp các thày cô trong Ban Giám hiệu...”. Thế là số tiền “biết ơn” đó tăng lên biết bao nhiêu lần để mua thêm mấy chục suất quà! Chưa kể lớp nào cũng phải có thêm một thứ gì đó “to to” nữa để “kỉ niệm” nhà trường. Các thày cô đi đâu cũng khoe: “Học sinh trường mình chu đáo hiếu nghĩa có trước có sau!”. Các cô chủ nhiệm thì mát mặt! Chỉ các bạn con nhà nghèo là phải cắn răng mà chịu đựng thôi cô ạ. Cô của em thì không phải là người tham em biết rõ như vậy. Nhưng dần dà em nhận thấy những phẩm chất tốt đẹp mà em đã từng cảm nhận ở cô cũng ngày một hao mòn. Em nhớ hồi đầu phát hiện thấy phong bì của phụ huynh khéo léo gài trong bó hoa cô đỏ mặt và tìm cách trả lại. Sau rồi tình trạng không thay đổi không thấy cô trả lại lần nào nữa. Đã có lúc em đau xót nghĩ đến đề văn mà cô đã ra cho lớp tập quán xấu ban đầu là khách qua đường sau nó ở chung nhà và trở thành chủ nhà khó tính. Cô còn kể về con Sói xin gửi một chân vào nhà Cừu sau đó thì gửi cả hai chân và nhảy luôn vào nhà ăn thịt lũ cừu bé bỏng. Cô có thấy là những bài học đó vô tình đã được “ứng dụng” vào cô rồi không?

        Em hết sức xin lỗi cô vì đã không giấu được suy nghĩ của mình. Nhưng cô hãy tin rằng trong trái tim bé nhỏ của em luôn có chỗ cho tình yêu thương thày cô. Thày cô cũng là con người cũng có gia đình cũng phải vất vả trong cuộc mưu sinh. Đa số thày cô là tốt không thiếu những người đã tận tụy làm việc hết mình vì sự tiến bộ của chúng em. Những lời chuyện trò tâm huyết những việc làm thấm đầy tình thương yêu và ý thức trách nhiệm mà nhiều thày cô dành cho chúng em làm sao chúng em có thể quên? Em xin khắc ghi tận đáy lòng những điều ân nghĩa. Dưới mái trường này rất nhiều thế hệ học trò chúng em đã lớn khôn và nhận về mình bao tình cảm tốt đẹp. Ngôi trường sẽ mãi phong kín trong em với những hoài niệm còn lặng im run rẩy. Trong đó có biết bao kỉ niệm đẹp của tuổi học trò hồn nhiên và vụng dại. Nhưng cũng còn một số điều chưa đẹp không chịu ngủ quên...như em đã kể lại trong thư...Lỗi là ở đâu? Không hẳn tại thày cô em lờ mờ cảm nhận như vậy.

       Nhưng cô ơi sản phẩm giáo dục của cô thày không thể chỉ là những đứa con ngoan ngoãn biết vâng lời. Cuộc sống đang phát triển từng ngày cuộc sống đang đòi hỏi chúng em phải trau dồi tri thức một cách nghiêm túc biết suy nghĩ độc lập và biết sáng tạo đặc biệt là biết tự ý thức về mình để sống tốt hơn sống có ích hơn. Em chưa một lần dám nói “hỗn” với cô vì em không muốn làm cô buồn. Nhưng nếu không vượt qua mặc cảm để viết bức thư này thì em lại vô cùng day dứt. Từ nơi xa xôi em nhớ cô nhớ nhà buồn đến khóc. Em thấy mình có lỗi thật nhiều. Nhưng dù cô có mắng mỏ hay không coi là “học trò cũ” đi nữa em vẫn mãi mong muốn được là đứa con bé bỏng của cô là công dân có trách nhiệm của nước Việt. Cô sẽ không bao giờ phải ân hận vì đã sinh ra em lần thứ hai. Và em mong một ngày nào đó về thăm trường em sẽ được cô trìu mến nắm tay và bảo với em rằng: “Cô hiểu em. Cô chia sẻ với em. Cô sẽ cố gắng để những điều làm em phải dằn vặt sẽ không còn tồn tại trên đời này nữa!”.

                            

                                   Mãi là trò nhỏ của thày cô.

                                                 Phạm Thị Mẫn

 

(Nguồn: Văn nghệ Thái Nguyên số 8/2011)

More...

Nghìn đêm đối mặt CHƯNG TÌNH

By Trần Thứ

            

     Thưa các bạn: Vừa qua La Trung có nhận được bài cảm nhận của anh Nguyễn Tấn Thái về tập thơ KÝ NHẬN GIAO MÙA và bài CHƯNG TÌNH . La Trung xin phép được đưa lên trang thơ bạn bè như lời cám ơn với chân thành cùng anh. Mong các bạn rộng lòng nếu chưa đồng cảm!
                            *************************

                   Nghìn đêm đối mặt
                                        CHƯNG TÌNH

     Qua dòng luân chuyển thời gian... Lãng đãng miền sương khói thơ ca tôi yêu mến nhận diện chân dung bao con người làm thơ yêu thơ ca và...điên vì thơ.
      Ngà ngà say niềm vui của một ngày vàng rực nắng xuân bước chân loạn thả nhẹ về miền Thuận An Đông Phú huyện Quế Sơn nhìn dáng quê qua lởn vởn mây chiều thấy đàn bướm sắc màu vẫy nhau trong vườn xanh râm bóng bao dáng mỹ miều ngang bướng khuấy động tâm can.
     Tôi chợt thấy đời còn ưu ái với bao con người thể tất với bao lỗi lầm sai sót khoan dung với bao ngược đãi tị hiềm... Trong mẫn cảm hương vị ấm êm của đất trời là đà của mây gió miền Thuận An tôi đọc ngẫm nghĩ về thơ ca của bao thân hữu thi hữu... Mỗi người - một giọng điệu mỗi sáng tác – một khắc khoải trăn trở...
      Tất cả tạo nên giàn hợp xướng đa thanh đa sắc và cũng lắm trắc ẩn đa đoan.

      KÝ NHẬN GIAO MÙA là tiếng lòng thổn thức đau đáu của nhà thơ La Trung về nhân thế mang mang ngổn ngang những số phận nổi chìm đớn đau của kiếp người trầm luân khổ ải.
      Nhà thơ Lê Bá Duy đã nói: “Đến với thơ trước hết là cái tình là cái tâm là tấm lòng khao khát yêu thương và giãi bày mong tìm sự đồng cảm tri âm”. Vâng nếu không có sự sẻ chia đồng điệu làm sao có những thi hữu từ mọi miền đất nước tìm về Hội An Đà Nẵng Điện Bàn Duy Xuyên Thăng Bình Quế Sơn... giao lưu kết nối duyên thơ nhạc. Tuyệt diệu hơn nữa từ những chuyến đi bất chợt ấy cảm hứng – thi tứ La Trung thăng hoa Giấu lời trong cuộc nắng mưa. Ru tình lận đận giữa mùa nhớ quên. Giữa lãng đãng sương khói quê nhà giữa bộn bề mưa nắng trần ai  anh đã nặng lòng nặng nợ tình yêu:

                        Ngày em sắc màu vô tội
                       
Hương trinh tỏa ngát bên đời
                       
Tôi say giữa mùa duyên nợ
                        
Đâu ngờ trượt dốc tình trôi...

       
Khởi thủy tình yêu bao giờ cũng đẹp bao giờ cũng nên thơ nhưng ít khi tương phùng trọn vẹn trăm năm. Hữu hạn đời người muốn níu kéo vô hạn thời gian là một thách đố nghiệt ngã. Thế mà nhà thơ La Trung vẫn cứ thích cài đặt trong hồn thơ mình niềm tin yêu chân thật Hoa yêu nở mùa chân thật. Tôi quỳ hứng giọt sương rơi... Hình ảnh một con chiên thành kính hiến mình giữa thánh đường Tình yêu thật nông nổi đáng yêu. Người bạn thơ La Trung cứ chập chờn ẩn chìm giữa đèn lồng phố cổ Hội An giữa rêu phong mờ ảo Mỹ Sơn giữa hư thực nổi trôi trong ký ức bạn hữu thâm tình.
     Tôi yêu từng chữ từng nghĩa của anh qua đêm trắng khắc khoải bởi một GÓT QUÊ lận đận thấm đẫm tình người.

                          Ai vừa chạm bậc tri âm
               
Nghe như có tiếng vọng thầm bên tai
                         
Giật mình đứng giữa trần ai...

       
Nếu Nguyễn Kim sơn - tác giả TÓC RỐI- từng than vãn đăm chiêu“Tình em mỏng mảnh như sương Phả qua hoang đảo...gọi tương tư chiều” thì La Trung lại khiến tôi suy nghĩ bởi sự sâu lắng.

                          Bờ khuya nghìn đêm đối mặt
                          
Ấm nồng chỉ một màu trông
                         
Tình em neo bờ ký ức
                         
Mà trơn trợt mấy ngõ lòng

       
Sử dụng danh từ “bờ” trong đoạn thơ là một dụng ý nghệ thuật tinh tế của người viết. Chính danh từ “bờ” đã biến những gì trừu tượng không rõ hình nét (Khuya ký ức) trở nên cụ thể hơn có dáng nét hơn.
     Tương tự như thế trong khổ thơ thứ năm của CHƯNG TÌNH người con của đất Điện Bàn Quảng Nam chân thực thổ lộ “Chưng tình đã không chín tới. Thì đâu dám trách.Vô cùng!” Trân trọng đối với con người đối với quê xứ tự nguyện đem chưng cất để gạn tìm được độ chín như mong ước vẫn là điều tốt đẹp đáng mến trọng.
     Đồng cảm day dứt với những rủi may số phận. Nhà thơ Nguyễn Cường – một thầy giáo vùng đất núi Đông Giang - Quảng Nam thầm lặng gieo tình qua câu chữ Em xa vắng nắng gầy mái lá. Rưng rưng chiều không vơi bớt nhớ thương”

     
Khi nghĩ về thơ cảm nhận về loại hình nghệ thuật tinh tế vi diệu này nhiều khi tôi tự hỏi “Tại sao những thi nhân lại tự hành hạ thể xác tinh thần đến mỏi mệt rã rời như thế. Có họa là...điên.” Vậy mà đã có hàng nghìn kẻ điên dại đáng yêu như thế từ xa xưa đến thời nay: Lý Bạch đến Đỗ Phủ Hàn Mặc Tử đến Đinh Hùng Bùi Giáng đến Phạm Công Thiện...và nay còn nhiều nữa.
      Trong cuộc thế Ngày càng trở nên quá lạnh và con người ngày càng ít cô đơn... Như một tất yếu khách quan khi cô đơn ta mới tìm nhauMượn trải nghiệm cô đơn của Từ Linh Nguyên trong lời bạt tác phẩm KÝ NHẬN GIAO MÙA tôi – với trạng thái cô độc chiếc bóng – thường tìm gặp các thi hữu thấy ở họ sự đồng cảm sang sẻ về thế thái nhân tình về mất mát lẫn hạnh ngộ tin yêu. 
        Nhà thơ H.Man cũng hữu lý thấu tình khi đưa ra suy gẫm về thơ La Trung Tôi gọi những sự trở trăng và bức bối ấy là hiệu ứng của tâm hồn với những khát khao hướng vọng về cái đẹp khi chạm đáy đời thường” .Vâng hiệu ứng tâm hồn của La Trung đã bắt nhịp kịp thời với chất liệu ngôn từ nghệ thuật. Tác giả KÝ NHẬN GIAO MÙA tinh tế sàng lọc nhận diện:

                                    Nhìn hoa bồng bềnh trên sóng
                                   
Và em hẫng bước bên đời
                                   
Tôi về tu trong cõi mộng
                                   
Chay lòng mặn ủ duyên. Trôi...

       
Sự liên tưởng giữa hình ảnh “hoa bồng bềnh trên sóng” và bóng dáng người em “hẫng bước bên đời” là một hiện tượng hợp lý thú vị. Bóng dáng thân yêu Em ngày nào có thể nhạt mờ dần sau những va đụng đắng cay tê điếng. Thế nhưng kỷ niệm của thanh nhã hương trinh của bờ mi lấp lánh sự dằn vặt đày ải của tình yêu khiến hồn thi nhân mãi lưu viễn quằn quại và nguyện chay lòng mặn ủ duyên xưa.

       Đọc thơ văn của tao nhân mặc khách khắp mọi miền là một niềm vui niềm hạnh phúc. Được gặp những CON NGƯỜI KHÔNG BÌNH THƯỜNG ấy cùng luận bàn ký thác nỗi niềm lại là một thức ngộ diễm phúc.
       Và tôi đã gặp những CON NGƯỜI KHÔNG BÌNH THƯỜNG  ấy khắp dải đất miền Trung. Trên rẻo cao heo hút trong huyên náo của phố bụi đô thành nơi duyên hải ầm ào sóng vỗ...dấu ấn khó phai mờ  vẫn là KÝ NHẬN GIAO MÙA của La Trung và một CHƯNG TÌNH rát bỏng tình yêu thủy chung thi vị.


                                                                      Thuận An Quế Sơn 4/2011
                                                                                 Nguyễn Tấn Thái

                                          

More...

Hẹn đã ngàn xưa

By Trần Thứ


                                 Viết cho anh 
                                   
Anh có biết tình em như biển gió
Đợi chờ anh từ thuở biết tương tư
Từng buổi chiều mơ tiếng hát nhân ngư
Đêm theo dệt những vần thơ yêu mến...

Lá đùa cành ngỡ bước chân anh đến
Mắt lặng buồn với điếu thuốc trên tay
Mang tâm tư loài chim biển đêm ngày
Em đã chọn tên anh từ vạn kỷ!

Tâm hồn anh là nơi em an nghỉ
Gặp hôm nay nhưng đã hẹn ngàn xưa
Nhớ những lần trong kỷ niệm đêm mưa
Anh kể lại lớn lên từ dạo đó...

Niềm u uất đã nuôi ngày tuổi nhỏ
Giữa thiên thanh - anh nhập cuộc sáng ngời!
Hồn xanh em trân trọng gọi mời
Tình rộng quá...mênh mông theo biển mặn

Anh có biết tình em thời áo trắng
Kết tinh từ muôn thuở xa xăm
Mộng lòng ru theo điệp khúc trăm năm
Như sóng biển ngàn đời hoa nắng gởi...

                                                    TCV

More...

An nhiên

By Trần Thứ

Thưa cùng các anh chị bloggger và các bạn thân mến!

Lâu rồi La Trung có đưa lên trang Blog của mình bài thơ GHI ÂM CỦA GIÓ và được các bạn ghé đọc... Lòng rất vui và biết ơn những lời động viên góp ý chân thành cho LT trong đó có anh NGUYỄN NGUYÊN AN ghé và gởi tặng lại bài thơ với những chữ cái là tên của La Trung! LT cũng cố gắng viết lại bài thơ tặng anh NGUYÊN NGUYÊN AN trong comment trang nhà  như một lời cám ơn chân thành.
Nay xin đem lên trang thơ bạn bè mong các bạn đọc với một tấm lòng biết ơn của LT!

                             L
ên non xin ngọn gió trời
                             A nh về xếp lại vạn lời thơ bay

                             T rao người mộng mị tình này
                             U sầu cúi nhặt chút mày em chau
                             N guyện xin lời gió nhiệm mầu
                             G ọi tên em giữa đêm sâu sắc buồn

Tặng La Trung bài thơ viết vội vào blog của anh tại máy nhà Sinh nhân
Nguyễn Nguyên An 

________

Cùng anh Nguyễn Nguyên An
LT rất vui được anh ghé thăm và để lại bài cảm tác thật ấn tượng với những chữ cái là tên của La Trung! LT mạo muội cảm tác bài thơ AN NHIÊN tặng anh:

                                AN NHIÊN

                           N
ửa đời qua ngõ dại khôn
                           Gặp người tri kỷ ước tròn lời thương
                           Uốn chân theo điệu nghê thường
                           Yêu vừa chớm nụ mà hương đã vầy
                           Ễnh người ra đón cơn say...
                           Người ơi lành mộng chau mày làm chi

                           Nụ xuân đã nở đúng thì
                           Giao mùa hương sắc đồng quy ngát lòng
                           Uyên ương nào chẳng sắc son
                           Yên lòng vào cuộc dại khôn với người
                           Ê a lời thật bên đời
                           Ngại gì vật đổi sao dời tháng năm

                           An nhiên như ánh trăng rằm
                           Như mùa xuân thắm trên tầm thị phi.


                                                                 La Trung

More...

Thơ họa mùa xuân

By Trần Thứ



Thưa tất cả các bạn và các anh chị blogger!
Nhân dịp xuân Canh Dần về trên quê hương Việt Nam mọi người đang hồ hởi đón xuân trong đó có La Trung. Do vậy La Trung đã làm bài thơ MÙA LÊN...treo ở trang nhà và được một số anh chị cùng bạn bè ghé thăm để lại những lời chúc thắm tình...Riêng có anh BẢY THI có để lại bài thơ họa thật sáng và thật hay hay lắm lắm...La Trung xin phép anh BẢY THI đưa bài thơ nầy lên trang bạn bè cho các bạn cùng cảm với nhau sự sáng trong của bài thơ sẽ thấy lòng thanh thảng trước đón xuân
         Mùa lên...

Nắng về theo tiết xuân
Trải hoa đầy mái ngói
Chim về bên tổ cũ
Hót líu lo đầu cành

Hè phố rộn người qua
Đường xưa thơm màu áo
Trầm hương bay thoang thoảng...
Cụ già bước thong dong

Đôi trẻ thời a còng
Đưa nhau về chợ tết
Nụ tình nở trong mắt
Sáng cả bờ môi thơm

Em về bên mái tranh
Đất làng khơi ý thiện
Lòng reo chuông từ nguyện
Niệm lành tôi khởi sinh...

Thì ra sắc với không
Lắng giữa lòng nhân thế
Cười vang bờ cơm áo
Bước vào mùa yêu thương.

                                     LT


Bài họa lại của anh BẢY THI

Mùa lên
Xuân tới
Nắng về

Chim ca
Hoa nở
phố hè
hương bay

trẻ già
giữa tết
vui thay

Em về
Chung tết
Anh đây
Em gần

Môi thơm
Tình nở
Trong ngần

Nụ cười
Cơm áo
Thế nhân
Lên mùa


                                       BT     

More...

Máu mồ hôi và ngôn từ

By Trần Thứ


Máu mồ hôi và ngôn từ

JOSEPH EPSTEIN

Máu mồ hôi và ngôn từ


 

Kinh doanh hay thể thao... tóm lại trong hầu hết mọi cuộc chơi lớn của đời sống qua những nỗ lực cụ thể người ta nhận thức rõ cái phẩm chất kiên cường của người tham dự. Tìm hiểu những tấm gương bất khuất vượt qua mọi éo le thử thách để giành chiến thắng đó luôn là một niềm vui lớn của công chúng hướng thiện.

Tuy nhiên có một lĩnh vực mà sự gan góc cương cường luôn ẩn vào những góc khuất khó nhận biết nhất đó là văn học nghệ thuật. Dường như định mệnh đã quy định thế rồi văn nghệ sĩ phải một mình đấu tranh với cái rào cản dựng lên ở trong chính mình chứ không đến từ bên ngoài xã hội. Nhà văn thì phải vật lộn với đám ngôn từ đang nhốn nháo trong đầu. Nhạc sĩ phải lựa chọn âm thanh và giai điệu sao cho đủ sức diễn đạt ý tưởng. Các nghệ sĩ tạo hình thì cố gắng tìm thấy đường nét mới lạ trong đống vật liệu ngổn ngang nơi nhà xưởng. Nghệ thuật sẽ nảy nở ở cái đỉnh điểm thắng lợi của những cuộc vật lộn ấy và chẳng để lại chút dấu vết nào của chính cuộc vật lộn. Và thế là công chúng dù rất muốn chăng nữa cũng chẳng thể hiểu chút gì về công cuộc sáng tạo của các văn nghệ sĩ.

Một nhà văn thành công một họa sĩ lừng danh hay một diễn viên chói sáng... thì có thể diễn tả công sức sáng tạo của mình thế này: "Ôi chao mẹ ơi mọi người ơi nhìn kìa! Nó đấy thế giới mới đang hiện ra đấy ôi trời!". Vâng công chúng chẳng thấy gì cả. Cho nên dường như nghệ thuật chính là thứ sản phẩm của những nỗ lực ít tốn công sức nhất. Thậm chí có người còn quả quyết: Tôi chỉ thích những tác phẩm không cần cố gắng gì cả mà vẫn có bởi đó mới đích thực là những thứ có giá trị! Thế mới là nghệ thuật chứ!

Đoạn văn trên của tôi có "tưng tửng" quá không? Bạn có nghĩ rằng tôi đã từng phải dập xóa nó dăm bảy bận hay không? Hay là nó vừa lăn qua như một thùng bia to cho tôi vớ lấy mà "xài" kịch liệt? Và nguồn gốc của lối ví von "thùng bia lăn qua" ấy ai đã nghĩ ra nó? Nó có đến từ cùng một nguồn gốc với những dòng văn thiên tài của Shakespeare Tolstoy hay Lỗ Tấn chăng? Hay nó là kết quả của cuộc chiến đấu khi những viên đạn mồ hôi bắn xéo qua trán tôi bắt buộc thân xác tôi phải viết nó ra? Nếu tôi có thể nói ngọn ngành thì mọi thứ kinh doanh trên đời này chỉ đáng đem cho quạ tha hết.

Một số nhà văn thích diễn tả quá trình sáng tác của mình để qua đó nói lớn với công chúng rằng họ đã phải vất vả lắm gian truân lắm hao tổn tâm lực lắm. Có lẽ điển hình cho khuynh hướng này là nhà văn Pháp Gustave Flaubert. Ông viết hết bức thư này đến bức thư khác cho cô tình nhân Louise Colet mô tả những nỗi trầy trợt trong quá trình sáng tạo của mình. Ông bảo lắm khi đã phải vật lộn suốt cả nhiều ngày trời với một đoạn văn để rồi đến cuối tuần thậm chí cuối tháng mới chỉ kéo dài được bản thảo ra thêm duy nhất một trang. Liệu có độc giả nào tin rằng các bà vợ sẽ vì thế mà thôi ca cẩm về cái công việc ấm ớ kỳ khu của các ông chồng nhà văn nghệ sĩ "thân yêu nhất mực" của mình không?

Sự nghiệp của Flaubert thì quả thực có thể chứng minh cho những gian lao vất vả mà ông miêu tả. Để vượt qua những trở lực chí mạng trong nghề nghiệp ông đã tạo dựng cho cái góc nơi đặt bàn viết của mình một không khí bề bộn của một xưởng sản xuất văn chương. Cái xưởng bề bộn ấy toát lên cái tinh thần rằng không có tác phẩm tốt nếu không hình thành những cơn bức xúc những trận bão lòng. Tiếp bước Flaubert tuy không quyết liệt bằng là trường hợp của Hemingway và F. Scott Fitzgerald. Hai cây bút này cũng rất thích bi kịch hóa và kích hoạt mọi dồn nén xảy đến trong quá trình sáng tạo. Họ đều là những người hay sử dụng rượu và đều xung đột dữ dội với những công việc sự vụ buộc phải làm trong lúc hành kế sinh nhai.

 Bản thân tôi thì thích những nhà văn nghệ sĩ luôn cố gắng để làm cho quá trình sáng tạo của mình trở nên có cái vẻ dễ dàng hơn. Maurice Ravel ví dụ luôn bảo rằng ông thích những tác phẩm đạt được sau vài giờ vui thú chứ không coi trọng những thứ phải vật lộn hàng tháng trời mới có được. William Faulkner là một trong số ít nhà văn nghiêm túc ông lăn lộn giữa chốn phim trường Hollywood để kiếm tiền nuôi hai gia đình (của ông và của em trai ông). Và ông chẳng bao giờ phàn nàn về sự nhọc nhằn của đời sống. Có vẻ với Faulkner những gian lao vất vả kia chỉ có ý nghĩa khi nhà văn nghệ sĩ biết giấu biệt nó đi chứ không phải nói to lên nhằm giải thích cho sự ra đời khó khăn của các tác phẩm.

Gần đây tôi có viết một cuốn sách về Fred Astaire (1899-1987 vũ công ca sĩ nhà biên đạo Mỹ - ND) người mà tôi cho rằng không ai trên đời sáng tác khó khăn như thế. Ông là một người cầu toàn đến mức đau khổ. Khó khăn duy nhất của ông có lẽ chỉ là việc ông suốt ngày bắt mình phải đọc đi đọc lại và đọc đi đọc lại nhiều hơn nữa những lời thoại mình dự định trình diễn trước khi ra sân khấu hoặc tác phẩm được trình chiếu trên màn ảnh. Ông muốn mọi thứ mang tên mình phải có một dáng vẻ "nhẹ như tên" không cần phải chút nào cố gắng cũng ra đời được. Ai xem ông diễn hoặc thưởng thức các tác phẩm điện ảnh của ông cũng đều có một nhận xét như thế rằng chẳng thấy dấu vết nào của sự khó nhọc và đấy chính là thành quả của những nỗ lực tối đa của Astaire. Với ông mọi thứ mồ hôi và kể cả máu nữa nếu có thì đều cần phải dọn dẹp sạch bóng trước khi tác phẩm được trình làng trước công chúng để người tiếp nhận thảnh thơi thưởng thức nghệ thuật tinh túy.

Tôi không bao giờ thích kiểu lý sự rằng sáng tạo là một nghề cực nhọc chỉ có những ai dũng cảm lắm mới dám vào cuộc. H. L. Mencken (1880-1956 nhà văn Mỹ nổi tiếng với những bài phê bình sắc nhọn - ND) thường nói rằng các nhà văn xoàng những kẻ hay kêu ca khó nhọc trong nghề văn thì nên rời khỏi nghề một thời gian để hiểu thực sự cái khó đó là gì. "Chú nhóc già" người ta hay gọi ông như vậy nói thực chí lý. Để có thể ngồi nhà chiến đấu với cái "nồi súp de chữ nghĩa" hòng viết nên những tác phẩm làm say lòng người con người ta không những cần có khả năng nghĩ khác người khác mà còn cần phải tìm thấy niềm vui niềm vinh quang trong những góc khuất tối tăm khi ngoài kia tưng bừng hoa nở. Phẩm chất kiên cường duy nhất đích thực trong nghề văn chính là khả năng quên đi những hệ lụy thiên định thuộc về nghiệp chữ để lặng lẽ tự vui với cuộc chiến đấu một mất một còn nơi giá sách bàn văn.

                                                                               
                                                                                 Đàm Ngọc Xuyến

                                                                             Theo Incharacter.org

                                              Nguồn: Tạp chí Nhà văn

More...

Cảm nhận với TRÁCH CHI THÌ CŨNG CÁNH BÈO

By Trần Thứ



Là người cầm bút La Trung luôn học hỏi ở tác phẩm của các tác giả thành danh và chưa thành danh. Do vậy khi đọc bài thơ TRÁCH CHI THÌ CŨNG CÁNH BÈO của anh ĐỨC TIÊN La Trung đã bị cuốn theo thật tự nhiên tự nhiên như hơi thở mà con người không thể thiếu được! Nếu không có độ lắng nhất định thì không thể có những câu thơ đã được chưng cất qua hồn thơ để trở nên bình dị mà thấm đến độ...Nụ cười ngày nước mắt đêm / Cạn khô hạt lệ rơi trên môi mày
Đến khi bồng thân phận trên tay Biết là thân phận trật trầy mơ chi...Vậy mà Một mai nắng tắt bên đồi / Có người quỳ gối khóc lời tiễn đưa...
Mọi cảm nhận LT xin nhường lại cho các bạn đọc:

Trách chi thì cũng cánh bèo

Môi hồng áo lụa sang sông
Bỏ bờ tre bỏ cánh đồng tuổi thơ
Em về nuôi những giấc mơ
Mướt xanh tóc óng bây giờ rối ran
Hồng tươi đổi lấy võ vàng
Em ngồi vá víu lỡ làng làm khuây
Tiếc thương đong những vơi đầy
Gạn trong nước mắt khóc ngày dở dang
Gói bao lời hẹn đá vàng
Vùi sâu quên lãng em sang ngang .Rồi
Một chiều ngồi lắc vành nôi
Hát câu ca cũ thả lời buồn tênh
Nửa nghiêng ngả nửa chênh vênh
Chống sao cho đỡ bồng bềnh thuyền em
Nụ cười ngày nước mắt đêm
Cạn khô hạt lệ rơi trên môi mày
Sao cho qua hết cõi đày
Biết là thân phận trật trầy mơ chi
Giận mình ...Thôi mặc...vô vi
Biết là có kẻ buồn vì... trớ trêu
Trách chi cũng chỉ cánh bèo
Sắc hương ngày ấy đã vèo vèo trôi
Một chiều ngồi ngóng mưa rơi
Thềm rêu bong bóng bồi hồi nỗi nênh
Dám đâu lỡ bước sa chân
Buồn vui rồi cũng đến ngần ấy thôi
Một mai nắng tắt bên đồi
Có người quỳ gối khóc lời tiễn đưa...

                                        
Đức Tiên



 

More...

La Trung - Chút hương ấm ru nửa đời say tỉnh

By Trần Thứ





Từ Linh Nguyên người bạn tri âm ! Chúng tôi chưa một lần gặp mặt nhưng đã đọc nhau hiểu nhau rất nhiều qua tâm hồn thi ca! Với tôi anh thực sự là cây viết sắc sảo trong sáng tác cũng như viết lời bình anh thực sự nhẹ lòng mới vào được tận cùng ngõ nghách của tâm linh! Và anh đã thấy được cái tôi của La Trung đang tồn tại chính điều ấy làm LT bái phục!
La Trung xin phép tác giả đưa bài bình nầy lên trang bạn bè như một lời tri ân! Và cũng để các bạn đọc đồng cảm với chung riêng.


La Trung - Chút hương ấm ru nửa đời say tỉnh

linhnguyentu | 07 July 2009 15:07


Thôi em ạ ! buồn chi...tôi cũng chỉ
Xác thân mê lặng lẽ cuộc yêu người
Nghe gió gọi ngỡ ngàng cơn mộng mị
Rót cạn tình nuôi chiếc bóng đơn côi. . .

Thơ - Ở một số người là những vỉa đớn đau tích bồi qua tháng năm tự ngún mình thành lửa. Chủ thể không tìm kiếm thơ bằng trò chơi của trí  uẩn thông qua ngôn ngữ biểu đạt. Mà mặc nhiên thơ rơi ra từ quá trình sống qua những thăng trầm cuộc mưu sinh được chủ thể ứng nghiệm và hóa thân vào ngôn ngữ biểu cảm. Ở dạng thức này thơ chính là những hạt phù sa lắng bồi từ vô vàn lớp sóng vô tâm trong cuộc tìm kiếm

Cuộc bình sinh kiếm tìm chân cội rễ
Ngọn lá lay thổi rát buổi đăng trình
Chén đời cay lầm lụi nẻo quê hương
Vòng cương tỏa vây quanh miền cố quận

Đấy là La Trung trong cuộc " bình sinh kiếm tìm chân cội rễ " anh đi  tìm kiếm cái nơi chốn mà ở đó mình thấy mình nguyên vẹn . Là cái nơi chốn mà tại đó khi vừa lỡ một bước chân thì cái bóng phù hoa vụt lướt qua buông bỏ  sa mù khiến quờ quạng bước chân . . . và càng bước càng xa khuất càng mờ mịt vào nhân sinh đầy chướng ngại  với bao nghi án phiền ưu rập rình sãn sàng chờ bắn tỉa . . . Anh đang đi . . . hay  thực ra đang tìm lối quay về :  

Nghe đời thực có bàn tay kẻ mất
Bóng ươn hèn sám hối cửa vô ngôn
Là mây thôi đâu dám phủ mắt trời
Mới biết gió vẫn còn trong ruột gió

Cánh chim di mấy phen cầu vô ngại
Nước nguyên màu thao thức giữa nguồn trôi
Thì dám đâu đem tục gói trong lời
Cho con lận khoét sâu bờ nhân nghĩa

Đời sống vốn là nắng còn lòng người vốn là gương ! Chỉ hiềm một nỗi gương kia có tấm ráo khô có tấm mờ hơi nước. Tấm gương khô thì càng gặp nắng càng trong sắc phản chiếu càng long lanh càng thật. Tấm mờ hơi nước thì càng nắng càng bốc lên mờ đục rồi thì cũng trong thôi nhưng phải một quá trình . . . Những tấm gương khô không có trong đời hoặc giả có cũng là hiếm lắm! Bởi trong khoảng không kia có biết bao là hơi nước hơi nước ấy chính là nước mắt nhân sinh tan vào trong hệ lụy. Với La Trung anh cũng đang trong quá trình lau khô những bụi nước ấy nhìn cái cách anh lau để thấy cái nhọc nhằn :

Thôi hãy cứ xuôi dòng sông hỉ nộ
Tuổi tên đâu chỉ để mất hay còn
Sóng hư vô vỗ về cơn đánh đố
Giọt mưa nào lắng nhẹ giữa hồn trong

Gót chân quê sợ đau đời sỏi đá
Dốc cạn lòng sống thật với trần ai
Có lạ chi cơn cớ cuộc vui sầu
Đã lôi kéo hơn nửa đời say tỉnh.

Khi tỉnh thức tim rung niềm hỉ lạc
Quy cố hương chưng cất nụ hôn đời
Lời mưa nắng trái mùa xin gởi lại
Thả hồn nhiên về ngõ phố rong chơi.

Anh đã "Thả hồn nhiên về ngõ phố rong chơi."  sau bao lần nâng lên những " chén đời cay "  để mà " chưng cất nụ hôn đời" thành hương cho ấm thơm lòng qua nửa đời say tỉnh. Thế nhưng ngẫm cho cùng thì cái nơi chốn mà anh cho là vẹn nguyên thực ra nào có vẹn nguyên gì bởi ở đó ngay từ lúc vẹn nguyên nó đã âm thần từng mảnh rã bởi những hình ảnh với quê với mẹ . . . đã ám vào tấm gương anh như màu rêu ám vào mái quê buồn trĩu  xuống đời mưa nắng Mẹ. Mới biết  anh vừa chỉ mới " hồn nhiên" trong mơ ước thôi còn dáng anh đi vẫn xiêu một phía đời:

Mặt trời đổ nắng ra phơi

Cỏ cây bỏ xứ rong chơi mái nhà
Thì thầm dế gọi tường hoa
Nghe như hồn phố về qua chốn nầy

Ngập ngừng tà áo trắng bay
Tan trường bên dáng mẹ gầy sớm trưa
Trên đường tiếng guốc lưa thưa
Gánh hàng rong mẹ cũng vừa chợt rao

Phố nhìn mẹ thấy nao nao...
Mấy trăm năm vẫn cồn cào áo cơm
Vai sờn áo giữ còn thơm
Mẹ đi giữa phố cao hơn mỗi ngày !

Trời cho con người tuổi tác rồi lại lấy đi bằng sự già nua còn đời thì mang đến sự nhận cho để lấy đi bằng nước mắt. Ở chốn được mất ấy dáng người dáng Mẹ dáng quê hương mỗi ngày cứ lậm vào " gạo chợ nước sông" vào thời gian để níu về gần với . . . đất . Thì hỏi trước những hình ảnh " Mấy trăm năm vẫn cồn cào áo cơm" và " Mẹ đi giữa phố cao hơn mỗi ngày ! " làm sao một tâm hồn yếu mềm như cỏ lá của người thơ có thể không náo cồn chao động.

Tình người vốn là như thế có mấy người đi qua một chữ Tình. Ở khía cạnh tích cực cái Tình làm cho nhân thế đỡ trống trải hơn đỡ vô nghĩa hơn. Trong cái khoảng lặng đó chúng ta có lúc ngoảnh lại nhìn nhau thân thiết và độ lượng có dịp cho ta đo lại lòng mình mấy quãng sâu nông:

Vô ý
Cha khép vào dĩ vãng "Lời đau"
Nụ cười ông nội gãy hai
Rơi trên mặt ruộng rạn dấu chân chim
Đất rùng mình
Ôm gốc rạ nói lời chung thủy
Cha đi tìm gặp mảnh cười rơi
Dấu chân chim gọi đời
Cha thương quá tay sần ôm mặt...

Chạm nét thời gian
Hối hả lên đường
Chân đất - in từng dấu ấn quê hương !

Thiếu nghĩ
Con ôm ghì hiện tại
Nụ cười cha gãy hai
Rơi bên tượng đài
Giật mình...
Nghiêng tai hứng âm thanh nguồn cội
Tiếng cười ông và cha dội vào trí não
Con nhận ra lối mòn
Tất tả đi tìm...
Nụ cười gãy thiêng liêng !

Cái sự giật mình nhận ra này không phải ngẫu nhiên trong đời ta có được bởi từ lúc ta ra đi đã có quá nhiều ảo tưởng và lầm lạc. Ảo tưởng chính là con mắt còn lầm lạc vốn là cái chân của con người. La Trung trong bước đi của mình anh một lúc nào đó đã nghe sỏi găm dưới chân đau nhói suýt làm té ngã vậy mới có thời gian ngồi lại ngắm vết thương mình mà chậm lại hành trình vào . . . mưa gió:

Thôi em ạ ! buồn chi...tôi cũng chỉ
Xác thân mê lặng lẽ cuộc yêu người
Nghe gió gọi ngỡ ngàng cơn mộng mị
Rót cạn tình nuôi chiếc bóng đơn côi

Có khi nào em thức để cùng tôi
Khi tỉnh giấc nghe lời giun dế nói
Em sẽ hiểu những điều tôi để lại
Bởi vô thanh đâu dễ dệt bằng lời !

Tôi có nghe qua một câu chuyện: một ông già đi trong mưa lũ thanh niên chạy nhanh về phía trước tránh mưa khi ngang qua ông thấy ông vẫn cứ chậm rãi đi trong mưa chúng gọi: Này ông già ông điên à trời mưa lớn sao ông không chạy nhanh lên mà tránh mưa. Ông già mỉm cười và trả lời: Phía trước cũng mưa đấy thôi . . .  Đọc thơ La Trung   tôi thấy anh cũng giống như ông già ấy nếu không như thế dễ gì có đêm thức giấc gặp mình:

Cũng toan kéo sợi tơ trời

Cột chân hư ảo nói lời thương em
Ai ngờ thức giấc nửa đêm
Mới hay mình đã say mềm chiêm bao !

mà định vị mình trong bồi lở dòng đời bằng những hạt phù sa cắm vào đất đai châu thổ cho một ngày xanh bónh làng thôn

Gió chở hương lành qua ngõ thật

Đầu ghềnh vọng lại tiếng thông reo
Chùm thơ trở dạ trong trời đất
Đời dẫu "rét"căm vẫn cứ trèo...

mà "lay đời mấy bận"  cho tha nhân thức giấc lau lại tấm gương đời cho khô bụi nước để nhìn thật mặt mình  tròn méo bấy lâu nay:

Ve sầu rớt nhịp cô đơn

Ngẩn ngơ bờ hạ
Lang thang mỗi độ thu về
Lúc tỉnh
Lúc say
Lay mùa mấy bận
Cược với thân đem thân lập hạnh
Nhặt lá vàng dựng tháp tình si !

Chút hương đời ra mắt cuộc trần ai
Mặc tháng năm thì thầm kén chọn
Thôi nhé !
Tình riêng...
Riêng tình đã trọn
Khắc lời thương lên sắc màu lận đận
Hát ru người qua ngõ thị phi.

Chỉ để " Hát ru người qua ngõ thị phi"  nên thơ La Trung anh viết có lẽ chỉ để cho anh trú ngụ vào một quãng lòng lặng sóng. Bởi không phải viết để phân bua lại càng không viết cho một cuộc chơi phù phiếm  nên ngôn ngữ của anh cứ chân chất thật thà như . . . chính lòng anh vậy. Và   một cách khác như đã cảm nhận   thơ anh rơi ra từ quá trình sống qua những thăng trầm cuộc mưu sinh  được ứng nghiệm và hóa thân vào ngôn ngữ anh không tô hồng cũng chẳng khi bôi lấm cứ thế . . cứ thế như dòng sông khi đục khi trong thay đổi giữa vơi đầy cảm xúc tự riêng anhMặc dù có thể chỉ là anh viết cho anh thôi ( ý nghĩ chủ quan của tôi). Nhưng với tôi từ cách cảm của riêng mình thì nghe ra hình như là anh đã viết cho nhau vậy. Xin mượn một bài thơ anh để thay cho lời tri cảm mùa thơ anh gieo cấy . . . Rồi sẽ ươm xa.

                                                                             Từ Linh Nguyên

More...

Chùm thơ Nguyễn Phi Nguyện

By Trần Thứ

Thân tặng La Trung



Sáng cà phê phương Nam
Nhớ cà phê Trần Phú (Hội An)
Ngồi với bạn tri âm
Biết bao giờ mới đủ!
                       NPN

Từ buổi nguyên sơ lạc cõi trần
Giữa đời ta bỗng gặp tri âm
Câu thơ chén rượi niềm tâm sự
Chia sớt cùng nhau đã mấy năm!
                                        NPN

Mỏi bước trời xa hồn cố quận
Với ai chia sớt nỗi phong trần
Giữa khuya nghe tiếng tơ đồng vọng
Khúc nhạc giao tình lộng gió ngân!
                                          NPN

More...

Mục đồng ca

By Trần Thứ

La Trung rất quý bài thơ nầy nhưng không rõ tác giả. Blogger nào biết xin giúp La Trung cám ơn!
__________________


Ngày xưa người lên núi
Hăm hở làm sơn đồng
Bỏ con đường cát bụi
Cho sách vở vời trông

Học trồng hoa trên đá
Chân bước mòn sơn khê
Bao mùa thu trút lá
Sao chưa tỏ lối về

Thời gian như cánh gió
Làm kiếp đá đội trời
Nghe chim rừng gõ mỏ
Hòa kinh vào cuộc chơi

Hôm nao lên bờ dốc
Nhẹ buông phím lá hồng
Bờ cây khô nẫy lộc
Mặt trời mọc phương đông

Hẹn ngày mai xuống núi
Rảo bước giữa bụi hồng
Áo trầm hương phất phới
Giữa phố thị người đông.

        (Không rõ tác giả)

More...